उद्यम नोंदणी (MSME प्रमाणपत्र)
उद्यम नोंदणी ही भारत सरकारची सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठी मोफत आणि कायमस्वरूपी नोंदणी आहे. या प्रमाणपत्रावर उद्यम नोंदणी क्रमांक असतो, जो बँका, सरकारी टेंडर पोर्टल, GeM आणि अनुदान योजना मागतात. नोंदणी तुम्ही स्वतः अधिकृत पोर्टल udyamregistration.gov.in वर तुमच्या आधार OTP ने करता. FormSathi ची ही मोफत माहिती प्रत्येक टप्पा सोप्या मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीत समजावते. FormSathi कोणाचीही उद्यम नोंदणी करत नाही आणि त्यासाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही.
मोफत, आणि फक्त अधिकृत पोर्टलवर
MSME मंत्रालयाचे पोर्टल स्वतःच्या शब्दांत हे सांगते (खाली इंग्रजीत उद्धृत): उद्यम नोंदणी मोफत आणि कागदविरहित आहे, कोणतीही एजन्सी, संस्था किंवा सल्लागार त्यासाठी पैसे घेण्यास अधिकृत नाही, आणि अधिकृत पोर्टल व सरकारी सिंगल विंडो प्रणाली सोडून कोणतीही खासगी सेवा किंवा व्यक्ती ही नोंदणी किंवा त्याच्याशी संबंधित कोणतेही काम करू शकत नाही. म्हणून FormSathi उद्यमचे अर्ज घेत नाही, कोणासाठी भरत किंवा दाखल करत नाही, आणि उद्यमसाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही. कोणी उद्यम नोंदणीसाठी पैसे मागितले, तर देऊ नका; udyamregistration.gov.in वर स्वतः मोफत नोंदणी करा.
Udyam (MSME) Registration is free of cost and paperless and no online or offline agency, institution or consultant is authorised to charge any fee or money.
Except the official Udyam Registration portal and Government Single Window Systems, no other private online or offline system, service, agency or person is authorized or entitled to do MSME Registration or undertake any of the activity related with the process.
स्रोत: udyamregistration.gov.in (MSME मंत्रालयाचे अधिकृत पोर्टल), 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी पाहिले. https://udyamregistration.gov.in
शुल्क
| सरकारी शुल्क | सरकारी पोर्टलवर मोफत |
| आमचे शुल्क | मोफत (₹0): ही फक्त मोफत माहिती आहे |
कोणासाठी
- कोणतेही दुकान, व्यापारी, उत्पादक, सेवा देणारा, फ्रीलान्सर किंवा स्वयंरोजगार करणारी व्यक्ती
- प्रोप्रायटरशिप, भागीदारी, LLP, कंपनी, सहकारी संस्था, बचत गट आणि ट्रस्ट
- यंत्रसामग्रीत गुंतवणूक ₹125 कोटींपर्यंत आणि उलाढाल ₹500 कोटींपर्यंत (2025 ची मर्यादा)
- किरकोळ आणि घाऊक व्यापारी, जसे किराणा दुकान, यांनाही नोंदणी करता येते; त्यांच्यासाठी ती फक्त प्राधान्य क्षेत्र (priority sector) बँक कर्जासाठी गणली जाते
फायदे
- CGTMSE हमी असलेल्या कर्जासाठी बँकेला तुमचा उद्यम नोंदणी क्रमांक नोंदवावा लागतो
- CGTMSE ची हमी कर्जाच्या तारणाने सुरक्षित नसलेल्या भागावर मिळते, प्रत्येक कर्जदारासाठी ₹10 कोटींपर्यंत
- नवीन आणि सध्याच्या सूक्ष्म व लघु उद्योगांसाठी (उत्पादन किंवा सेवा); कर्ज द्यायचे की नाही हे बँक ठरवते
आधी तयार ठेवा
- मालकाचा आधार क्रमांक (भागीदारीसाठी व्यवस्थापकीय भागीदाराचा; कंपनी किंवा LLP साठी अधिकृत व्यक्तीचा). त्या आधारशी लिंक असलेला मोबाइल जवळ ठेवा: OTP त्यावरच येतो.
- मालकाचा किंवा व्यवसायाचा पॅन. प्रोप्रायटरशिपसाठी मालकाचा स्वतःचा पॅन.
- बँक तपशील: व्यवसायाच्या बँक खात्याचा क्रमांक आणि IFSC, पासबुक किंवा चेकवर छापलेला.
- तुमचा व्यवसाय काय करतो, एका ओळीत, उदा. 'शिलाई दुकान' किंवा 'किराणा दुकान'. पोर्टल एका यादीतून जुळणारा व्यवसाय कोड निवडायला सांगते, त्याला NIC कोड म्हणतात: 'tailoring' सारखा शब्द टाइप करा आणि सर्वात जवळचा निवडा.
- कामगारांची संख्या, यंत्र आणि उपकरणांत गुंतवलेले पैसे, आणि मागील वर्षाची उलाढाल. GSTIN असल्यास तोही.
किती वेळ लागतो
ही माहिती तयार असल्यास पोर्टलवर सुमारे 20 मिनिटे लागतात. अंतिम OTP नंतर पोर्टल प्रमाणपत्र देते.
स्वतः अर्ज कसा करायचा
- मालकाचे आधार (मोबाइल लिंक असलेले), पॅन आणि बँक तपशील तयार ठेवा
- udyamregistration.gov.in उघडा आणि 'For New Entrepreneurs' निवडा
- आधार क्रमांक आणि नाव भरा, लिंक मोबाइलवर आलेल्या OTP ने पडताळा
- संस्थेचा प्रकार आणि पॅन भरा; पोर्टल पॅन तपासते
- व्यवसायाचे नाव, पत्ता, बँक, व्यवसाय प्रकार (NIC कोड), कामगार, गुंतवणूक आणि उलाढाल भरा
- सादर करा आणि अंतिम OTP पडताळा; प्रमाणपत्र डाउनलोड करा
नेहमीचे प्रश्न
udyam nondani shulka — उद्यम नोंदणीसाठी किती शुल्क आहे?
काहीच नाही. उद्यम नोंदणी अधिकृत पोर्टल udyamregistration.gov.in वर मोफत आहे आणि कोणतेही सरकारी शुल्क नाही. कोणतीही एजन्सी किंवा सल्लागार त्यासाठी पैसे घेण्यास अधिकृत नाही असे मंत्रालय सांगते, म्हणून FormSathi उद्यमसाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही: ही माहिती मोफत आहे आणि आम्ही कोणाचीही उद्यम नोंदणी करत नाही.
udyam nondani kagadpatre
फक्त मालकाचे आधार (OTP साठी मोबाइल लिंक), पॅन आणि बँक खात्याचे तपशील (IFSC आणि खाते क्रमांक). GSTIN असल्यास. पोर्टलवर फोटो किंवा स्कॅन अपलोड करावे लागत नाहीत.
udyam nondani gst shivay karta yete ka
हो. उद्यम नोंदणीत तुम्ही GST मध्ये नोंदणीकृत आहात का हे विचारले जाते, आणि हो म्हटल्यावरच GSTIN आणि GST प्रमाणपत्र मागितले जाते; नाही म्हटल्यास फॉर्म ही फील्ड्स मागत नाही. तुमच्या व्यवसायाने GST मध्ये नोंदणी करावी का नाही, हा GST कायद्याचा वेगळा प्रश्न आहे, त्यामुळे ही माहिती त्यासाठी कोणतीही उलाढाल मर्यादा सांगत नाही. उद्यम नोंदणी स्वतः अधिकृत पोर्टल udyamregistration.gov.in वर मोफत आहे.
आधार बंधनकारक आहे का?
हो. प्रोप्रायटरशिपसाठी मालकाचे आधार; भागीदारीसाठी व्यवस्थापकीय भागीदाराचे; कंपनी किंवा LLP साठी अधिकृत व्यक्तीचे.
udyam pramanpatra kiti divasat milte — उद्यम प्रमाणपत्र किती दिवसात मिळते?
माहिती तयार असल्यास भरायला सुमारे 20 मिनिटे लागतात. अंतिम OTP नंतर पोर्टल लगेच प्रमाणपत्र तयार करते.
पॅनशिवाय उद्यम नोंदणी करता येते का?
हो, 2021 पासून उद्यम नोंदणीसाठी पॅन अनिवार्य आहे. प्रोप्रायटरशिपसाठी मालकाचा वैयक्तिक पॅन वापरला जातो.
udyam pramanpatra update kase karave — नंतर प्रमाणपत्र अद्ययावत करता येते का?
हो. पत्ता, व्यवसाय प्रकार, गुंतवणूक आणि उलाढाल त्याच पोर्टलवर उद्यम क्रमांक आणि OTP ने अद्ययावत करता येतात.
FormSathi ही सरकारी वेबसाइट आहे का?
नाही. FormSathi ही खासगी सेवा आहे, सरकारी वेबसाइट नाही. उद्यमसाठी आम्ही फक्त ही मोफत माहिती देतो: नोंदणी तुम्ही स्वतः udyamregistration.gov.in वर मोफत करता. आम्ही उद्यमचे अर्ज घेत नाही आणि उद्यमसाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही.
udyam aadhar kase kadhave
मालकाचे आधार (मोबाइल लिंक), पॅन आणि बँक तपशील तयार ठेवा. udyamregistration.gov.in उघडा आणि 'For New Entrepreneurs' निवडा. आधार OTP पडताळा, पॅन भरा, व्यवसायाचे नाव, पत्ता, बँक, व्यवसाय प्रकार, कामगार, गुंतवणूक आणि उलाढाल भरा, मग अंतिम OTP पडताळून प्रमाणपत्र मिळवा. हे सरकारी पोर्टलवर मोफत आहे आणि सुमारे 20 मिनिटे लागतात.
shop act ani udyam donhi lagtat ka — शॉप ॲक्ट आणि उद्यम दोन्ही लागतात का?
नाही. उद्यम नोंदणी आणि महाराष्ट्र शॉप ॲक्ट लायसन्स (गुमास्ता परवाना) या दोन वेगळ्या नोंदण्या आहेत, ज्यांचे सरकारी पोर्टलही वेगळे आहेत: उद्यम udyamregistration.gov.in वर आणि शॉप ॲक्ट महाराष्ट्र कामगार (LMS) पोर्टलवर. उद्यम नोंदणी सरकारी पोर्टलवर मोफत आहे, आणि कोणत्याही नोंदणीच्या कागदपत्र यादीत दुसऱ्या नोंदणीचे प्रमाणपत्र मागितलेले नाही. शॉप ॲक्ट लायसन्ससाठी स्वतःच्या गरजा आमच्या शॉप ॲक्ट पानावर पाहा.
ही माहिती हिंदी आणि इंग्रजीतही आहे का, आणि जवळच्या कोणत्या ऑफिसला जावे लागते का?
हो. ही माहिती इंग्रजी, हिंदी आणि मराठीत उपलब्ध आहे — या पानावरील भाषा लिंकने बदला. उद्यम नोंदणी संपूर्णपणे ऑनलाइन आहे, udyamregistration.gov.in वर स्वतःच्या आधार OTP ने; त्यामुळे कोणत्याही ऑफिसला जावे लागत नाही आणि कोणतीही शहर-विशिष्ट अट नाही: तुम्ही कोणत्याही शहरात, गावात किंवा तालुक्यात असलात तरी पद्धत तीच राहते.
udyam nondani kashi karavi
मालकाचे आधार (मोबाइल लिंक असलेले), पॅन आणि बँक तपशील तयार ठेवा. udyamregistration.gov.in उघडा आणि 'For New Entrepreneurs' निवडा. आधार OTP पडताळा, पॅन भरा, व्यवसायाचे नाव, पत्ता, बँक, व्यवसाय प्रकार, कामगार, गुंतवणूक आणि उलाढाल भरा, मग अंतिम OTP पडताळून प्रमाणपत्र डाउनलोड करा. उद्यम नोंदणी अधिकृत पोर्टलवर मोफत आहे — FormSathi सरकारी वेबसाइट नाही आणि नोंदणीसाठी कोणतेही शुल्क घेत नाही.
udyam certificate download kasa karava — udyam pramanpatra download mobile number varun kase karave
स्वतः, मोफत, udyamregistration.gov.in वर करा. 'Print / Verify' मेनू उघडा आणि 'Print Udyam Certificate' निवडा. तुमचा उद्यम नोंदणी क्रमांक आणि अर्जात दिलेला मोबाइल क्रमांक भरा. त्या मोबाइलवर आलेला OTP फक्त पोर्टलवर स्वतः भरा. मग प्रिंट काढा किंवा PDF जतन करा. डाउनलोडसाठी कोणत्याही वेबसाइटला पैसे देऊ नका. पोर्टलची पाने बदलू शकतात; बटणाचे नाव वेगळे दिसले तर पोर्टलवर लिहिलेले पाळा.
udyam number shodha — उद्यम क्रमांक विसरलात?
udyamregistration.gov.in वर 'Print / Verify' उघडा आणि 'Forgot Udyam/UAM No.' निवडा. पोर्टल तुमच्या नोंदणीची माहिती विचारेल आणि नोंदवलेल्या मोबाइल किंवा ईमेलवर OTP पाठवेल. उद्यम क्रमांक असा दिसतो: UDYAM-MH-00-0000000, म्हणजे UDYAM हा शब्द, राज्याची अक्षरे (महाराष्ट्रासाठी MH), दोन अंक आणि सात अंक. एका पॅनवर एकच उद्यम क्रमांक असतो, म्हणून नवा क्रमांक मिळवण्यासाठी त्याच पॅनने पुन्हा नोंदणी करू नका.
बनावट उद्यम वेबसाइट कशी ओळखावी? fake udyam website
वेबसाइटचा पत्ता अक्षर-अक्षर वाचा. शासनाचे उद्यम पोर्टल udyamregistration.gov.in आहे, जे .gov.in ने संपते. .org, .com किंवा .in ने संपणाऱ्या, किंवा जास्तीचे शब्द किंवा हायफन असलेल्या साइट शासनाचे पोर्टल नाहीत. MSME मंत्रालय सांगते की नोंदणी मोफत आहे आणि कोणत्याही संस्था किंवा सल्लागाराला फी घेण्याचा अधिकार नाही. म्हणून एखादी साइट उद्यम नोंदणी, प्रमाणपत्र किंवा 'नूतनीकरण' यासाठी पैसे मागत असेल, तर देऊ नका. नूतनीकरणाची कोणतीही फी नाही.
udyam aadhar registration mobile varun — उद्यम नोंदणी मोबाइलवरून होऊ शकते का?
उद्यम नोंदणी संपूर्णपणे udyamregistration.gov.in वर ऑनलाइन आहे आणि मोफत आहे. तुमची माहिती पडताळण्यासाठी लागणारा OTP मालकाच्या आधारशी लिंक असलेल्या मोबाइल क्रमांकावर येतो. माहिती तयार असल्यास यासाठी सुमारे 20 मिनिटे लागतात. FormSathi ही सरकारी वेबसाइट नाही; ही एक मोफत माहिती आहे आणि आम्ही कोणाचीही उद्यम नोंदणी करत नाही.
udyam nondani fayde — उद्यम नोंदणीमुळे बँक कर्ज मिळायला मदत होते का?
उद्यममुळे आपोआप कर्ज मिळत नाही. कर्ज द्यायचे की नाही, हे तुमची बँक ठरवते. पण एका योजनेत याचा उपयोग होतो. CGTMSE ची क्रेडिट हमी योजना नव्या आणि जुन्या सूक्ष्म व लघु व्यवसायांच्या (उत्पादन किंवा सेवा) बँक कर्जाला हमी देते. अशा कर्जासाठी बँकेने तुमचा उद्यम नोंदणी क्रमांक नोंदवणे बंधनकारक आहे. एका कर्जदारासाठी ₹10 कोटींपर्यंत हमी मिळू शकते, कर्जाच्या त्या भागावर ज्यासाठी तारण नाही. तुमचे कर्ज यात बसते का, हे तुमच्या बँकेला विचारा. व्याजदर आणि कर्ज मंजुरी याबद्दल इथे खात्री नाही. उद्यम नोंदणी udyamregistration.gov.in वर मोफत आहे.
सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगाची गुंतवणूक व उलाढाल मर्यादा किती आहे?
तीन आकार आहेत. तुमचा व्यवसाय दोन्ही मर्यादांच्या आत असावा: गुंतवणूक आणि उलाढाल. सूक्ष्म (मायक्रो): यंत्रसामग्री किंवा उपकरणांत गुंतवणूक ₹2.5 कोटींपर्यंत आणि उलाढाल ₹10 कोटींपर्यंत. लघु (स्मॉल): गुंतवणूक ₹25 कोटींपर्यंत आणि उलाढाल ₹100 कोटींपर्यंत. मध्यम (मीडियम): गुंतवणूक ₹125 कोटींपर्यंत आणि उलाढाल ₹500 कोटींपर्यंत. या मर्यादा 21 मार्च 2025 च्या शासकीय अधिसूचना S.O. 1364(E) मधील आहेत, जशा भारतीय रिझर्व्ह बँक सांगते. प्राधान्य क्षेत्र (priority sector) बँक कर्जासाठी बँका तुमच्या उद्यम प्रमाणपत्रावर लिहिलेला आकार मानतात. उद्यम नोंदणी udyamregistration.gov.in वर मोफत आहे.
45 दिवसांत पैसे देण्याचा नियम: खरेदीदाराने सूक्ष्म किंवा लघु उद्योगाला वेळेत पैसे द्यावे लागतात का?
हो. MSMED कायदा, 2006 चे कलम 15 असे सांगते. समजा तुमचा सूक्ष्म किंवा लघु उद्योग आहे आणि तुम्ही माल किंवा सेवा विकता. तर खरेदीदाराने तुम्ही दोघांनी लेखी ठरवलेल्या तारखेपर्यंत पैसे द्यायला हवेत. ही तारीख खरेदीदाराने माल किंवा सेवा स्वीकारल्यापासून जास्तीत जास्त 45 दिवस असू शकते. लेखी करार नसेल, तर खरेदीदाराने स्वीकारल्यापासून 15 दिवसांत पैसे द्यायला हवेत. उशिरा पैसे दिल्यास कलम 16 नुसार खरेदीदाराला चक्रवाढ व्याज द्यावे लागते, रिझर्व्ह बँकेच्या बँक दराच्या तिप्पट. उद्यम नोंदणीमुळे तुमचा उद्योग सूक्ष्म किंवा लघु आहे हे दिसते, आणि ती udyamregistration.gov.in वर मोफत आहे. ही कायद्यातील सामान्य माहिती आहे, कायदेशीर सल्ला नाही. खरेदीदाराचे कर नियम इथे सांगितलेले नाहीत.
उद्यमसाठी आधार OTP येत नाही. काय करावे?
आधार OTP फक्त मालकाच्या आधारशी जोडलेल्या मोबाइल नंबरवर येतो, दुसऱ्या कोणत्याही फोनवर नाही. आधी खाली दिलेल्या FormSathi च्या मोफत तपासणी पानावर कोणता नंबर जोडलेला आहे ते पाहा. नंबर जोडलेला नसेल किंवा आता वापरत नसाल, तर तो जोडण्यासाठी किंवा बदलण्यासाठी आधार केंद्रावर जा. केंद्रावर UIDAI चे अधिकृत शुल्क ₹75 आहे. कोणत्याही एजंटला यापेक्षा जास्त देऊ नका. FormSathi तुमच्याकडे OTP कधीही मागत नाही; तो फक्त अधिकृत पोर्टलवर स्वतः टाका. उद्यम नोंदणी udyamregistration.gov.in वर मोफत राहते.
मार्गदर्शिका
स्टेटस तपासणी (मोफत)
सर्व सेवा
अद्ययावत: 2026-10-15
अद्याप सरकारी पोर्टलवरून तपासलेले नाही — अर्ज करण्यापूर्वी तिथे खात्री करा.